Rekiny wielorybie to piękne stworzenia, nic więc dziwnego, że wiele osób pragnie zobaczyć je na żywo. Ponieważ są nazywane łagodnymi olbrzymami można z nimi nawet pływać, wrażenia faktycznie bezcenne. Ale skoro o cenie mowa, ile warte jest życie tego gatunku? Czy w niektórych miejscach nie nadużywa się zdrowia tych zwierząt i naszego zaufania dla chęci szybkiego i wygodnego zysku? Kiedy planowałam swój wyjazd na Filipiny chciałam spotkać te wielkie ryby, Oslob wydawało się najbardziej znane, jednak od lat budziło kontrowersje. Po zbadaniu tematu okazało się, że wprowadzono tam zmiany i wszystko odbywa się już – podobno – tak jak powinno, postanowiłam to sprawdzić.

Rekin wielorybi

Ponieważ wysiedliśmy z autobusu i skierowaliśmy się od razu do punktu, w którym można było wypożyczyć płetwy i zapłacić za wejście na łódź nie zauważyliśmy tego co się dzieje na plaży. A plaża pełna turystów, dosłownie pełna, przemiał, jedni wsiadają, drudzy wysiadają. Kiedy nas tam zaprowadzono kończyło się szkolenie i nas szybko tylko douczono co wolno, czego nie, pokazano to samo na papierze i kazano podpisać. OK. Nie wolno dotykać rekinów, nie wolno karmić rekinów… gdyby nie ten spęd turystów wydawać by się mogło, że rekiny wielorybie traktowane są w Oslob w należyty sposób. Wsiedliśmy do łodzi i co się okazało?

Jak działa Oslob na Filipinach?

Postaram się to podsumować w punktach, zgodnie z tym co było zarzucane temu miejscu.

Ludzie dotykają rekinów wielorybich

Osobiście nie widziałam takiej sytuacji, jednak jeśli do wody trafia sporo osób, a 98% z nich to ludzie niepotrafiący pływać, panicznie machający rękoma i wbici w kamizelki ratunkowe, ciężko się w tym wszystkim połapać. Faktycznie, zgodnie z tym co powiedziano na szkoleniu widać było osoby, które przyglądały się działaniom turystów, ponoć byli to niezależni obserwatorzy. Nie widziałam, by na coś reagowali, być może nie było na co. Turyści wyprawiali cuda pozując do zdjęć i wpadając na siebie i na łodzie, wydaje mi się, że momentami byli za blisko rekinów, bo jednak jedno poruszenie ogona tego pięknego stwora i jest on pięc metrów dalej, czasami cięzko ocenić sytuację, sama musiałam się pare razy szybko ewakuować. Osoby obsługujące łodzie starają się pomagać turystom, a nawet ich fotografują i pokazują gdzie i kiedy powinni być. (trochę widać to na filmiku niżej)

Rekiny wielorybie są dokarmiane

I tu duży zgrzyt. Owszem, na szkoleniu i w internecie pisze się o tym, że jest zakaz dokarmiania tych wielkich ryb, jednak jak się okazuje dotyczy on tylko turystów, bo miejscowi z łodzi rzucają rekinom jedzenie, a te chętnie płyną jego śladem. Jest to kontrowersyjne ponieważ mówi się, że zaburza naturalne zwyczaje tych zwierząt, które pokonują ogromne odległości w poszukiwaniu planktonu, a w tym wypadku, z wygody, pozostają w jednym miejscu. W dodatku pokarm, który dostają – zdaje się, że kryl – nie dostarcza im odpowiedniej ilości składników odżywczych. Rekiny wielorybie dorastają w normalnych warunkach do czterech, dwunastu metrów i żyją koło siedemdziesięciu lat. Podobno poprzez zmiany zachowania wywołane przez ludzi ich prawidłowy rozwój nie jest możliwy. Niestety nie udało mi się nigdzie znaleźć szczegołowych informacji na ten temat, ale są prowadzone badania (tutaj), podobno ciężko na razie ocenić skutki takich zmian w zachowaniu rekinów wielorybich, ale najprawdopodobniej wpłynie ono negatywnie na ich naturalną migrację oraz rozrodczość.

Łodzie motorowe kaleczą rekiny

Nie zauważyłam tam żadnych łodzi napędzanych silnikami motorowymi. Faktycznie można znaleźć trochę zdjęć z pokaleczonymi rekinami wielorybimi, ponieważ żerują przy powierzchni wody możliwe, że czasem są poszkodowane przez łodzie rybaków. W Oslob jednak nie zauważyłam, by używano takich łodzi, ale być może rekiny są kaleczone podczas przypływania niemal do samego brzegu wyspy. Ciężko ocenić. Skoro jednak jesteśmy przy skórze tych pięknych ryb chciałam tylko wspomnieć, że może ona mieć nawet dziesięć centymetrów grubości, rekiny wielorybie są niesamowite!

Jakie jest moje zdanie na temat Oslob?

Jestem ogromnie zawiedziona, najbardziej chyba swoją naiwnością. A także odrobinę tym, że nikt dokładnie nie opisał, nim wyjechałam, jak wygląda pływanie z rekinami wielorybami w Oslob. Filmiki i zdjęcia stamtąd nie odbiegały jakoś szczególnie od tych z innych miejsc, a ciężko ocenić sytuację widząc parę osób w wodzie koło rekina, a poza tym nic więcej. A w Oslob to nie jest zabranie się na łódeczkę z miejscowym czy z rybakiem i szukanie rekinów na pełnym morzu, próba wejścia do wody jeśli jakiś zatrzyma się przy łodzi na dłużej. To jakaś nierealna sytuacja, w której łódki pływają w dwóch rzędach zaraz koło brzegu, a wielkie ryby przyzwczajone do dokarmiania przypływają codziennie na posiłek krążąc wśród turystów i szukając łodzi z wiaderkiem wypełnionym resztkami krewetek i nie wiem czym jeszcze. Nie tak powinno to działać.

Rozumiem sytuację, w której rybacy w okolicach Papui rzucają resztki ryb do wody podczas połowów, by towarzyszyły im rekiny wielorybie, bo jak wierzą, przyniosą one szczeście. Rozumiem ten związek między człowiekiem i wolnym zwierzęciem, nie rozumiem cyrku z załatwieniem czegoś, czego turysta chce, tak, żeby było podane jak na tacy. Po co ma się trudzić, po co ryzykować, że nie spotka, przecież można mu to załatwić, podetknąć pod nos. Tak nie powinno to wyglądać. To co się dzieje w Oslob ciężko nazwać odpowiedzialną turystyką.

Oczywiście może się wydawać, że jest tu mały zgrzyt, pływanie w Oslob jest wedug mnie złym pomysłem, ale załączam tu zdjęcia pięknych rekinów wielorybich. Rzeczywiście ciężko się nimi nie zachwycić i nie do nich chcę Was zniechęcić. Są inne miejsca, w których można się z nimi spotkać, na innych zasadach. Na Filipinach choćby w Donsol, nie słyszałam w związku z nim o kontrowersjach opisanych wyżej, albo koło Pamilacan niedaleko wyspy Bohol. Na pewno jeszcze wybiorę się na spotkanie z tymi pięknymi zwierzętami, jednak tym razem sprawdzę najpierw wybrane miejsce na milion sposobów. I proszę Was informujmy się o tego typu miejscach, by dokonywać mądrzejszych wyborów. Bo ten długo będzie mi się odbijał czkawką. Mam nauczkę i będę bardziej ostrożna na przyszłość. Ale szkoda, że musiałam sprawdzić to na własnej – czy też rekiniej – skórze.

Na podobne tematy pisali:

• • Łukasz Kędzierski O jeżdżeniu na słoniach i tym jak są okrutnie do niej uczone
  • Kropki na Mapie O „świątyni” tygrysów, która już na szczęście została zamknięta po kilku inspekcjach
  • Post Turysta Czyli kopalnia tekstów o odpowiedzialnej turystyce
  • Przedeptane Zwierzęta w turystyce. Lista nieetycznych atrakcji.